Business 7220 x bekeken

Wordt het diploma vervangen door een digitaal portfolio?

11 mei 2016 - Marcel de Jong

Vroeger kon je met je diploma tot aan je pensioen vooruit. Tegenwoordig bestaat de kans dat het werk waarvoor je opgeleid wordt, niet meer bestaat als je je diploma krijgt. In ons sterk veranderlijke tijdperk is levenslang doorleren de nieuwe standaard.

Ook de vorm van leren veranderd. Het onderwijs verschuift van instituut en klaslokaal naar tablet en laptop. Van vaste tijden naar eigen tempo. Online lesmateriaal laat je in je eigen tempo kennis en ervaring opdoen, bijvoorbeeld in de vorm van MOOCs (Massive Open Online Courses). Dit lesmateriaal is vrij toegankelijk, waardoor je zelf de bouwstenen van je opleiding of bijscholing kunt kiezen. Maar kun je deze bouwstenen ook gebruiken binnen je carrière? Hoe kun je de waarde van deze losse bouwstenen aantonen?

Focus op ontwikkeling en skills

Een inspirerende visie op dit gebied komt van Evert-Jan Ulrich (lector Innovatie & Ontwikkeling, HAS). Tijdens zijn inauguratie deelt hij zijn visie op de toekomst van het onderwijs. Volgens Evert-Jan zal het diploma plaatsmaken voor een portfolio met focus op ontwikkeling. Zo’n persoonlijk portfolio geeft inzicht in verschillende eigenschappen van de eigenaar: skills of the future, talenten, ondernemendheid, creativiteit, zelfkennis, zelfsturing en netwerk.

In de wereld van kunst en architectuur zijn portfolio’s heel gebruikelijk. Tijdens een sollicitatiegesprek werkt een map met voorbeelden van werkzaamheden beter dan diploma’s en mooie verhalen. Hierdoor krijgen werkgevers een reëel beeld van de kennis en ervaring van de sollicitant. Vooral studenten in de digitale industrie beschikken steeds vaker over een persoonlijke website waarop zij laten zien waar ze goed in zijn. Persoonlijke blogs geven inzicht in de  visie en vaardigheden van potentiële werknemers. LinkedIn is ook een stap in de goede richting. 

Toch blijft de waarde van een digitaal CV moeilijk in te schatten. Welke ervaring heeft iemand precies opgedaan? Wat was de bijdrage van die persoon binnen een project? Bestaande oplossingen geven slechts beperkte informatie. Tijd voor een complete oplossing: het persoonlijk digitaal porfolio (PDP). En dan niet zo stoffig als een elektronisch patiëntendossier, maar zo levendig en toegankelijk als de wereld om ons heen. 

Een goed voorbeeld hiervan is de startup Degreed. Een community van studenten, professionals en levenslang lerende mensen die zijn toegewijd aan het verbeteren van hun opleiding. Voor iedereen die zich aansluit bieden ze de hulpmiddelen om alles wat je leert bij te houden, in te delen en te valideren. Wat is onze visie daarop?

Zes elementen van een succesvol portfolio

De twee belangrijkste gebruikers van het PDP zijn de maker van het dossier en degene die het dossier mag inzien, bijvoorbeeld de docent of potentiële werkgever. Daarnaast is er de partij die het dossier faciliteert. Hier ligt een grote kans voor het onderwijs. 

De eigenaar wil zijn dossier gemakkelijk kunnen verrijken en toespitsen op beoordelingen tijdens de opleiding. Of voor een sollicitatie met focus op relevante onderdelen voor een bepaalde functie. Dit portfolio blijft hij gedurende zijn hele leven aanvullen met werkervaring en aanvullende opleidingen. In de toekomst zal het zelfs zo zijn dat het PDP aanbevelingen doet om skills te verbeteren.

Docent en werkgever willen snel relevante informatie inzien. Een docent wil zien welke ervaringen de leerling tijdens een project heeft opgedaan en wat zijn leerdoelen zijn. Hij wil gemakkelijk en direct feedback kunnen geven. Een werkgever wil met een helicopterview een globaal beeld krijgen van de sollicitant. Daarnaast zoekt hij relevante kennis en ervaring. 

Al deze behoeften kunnen worden ingevuld met de volgende zes onderdelen van het digitaal, persoonlijk portfolio: 

  1. Een dashboard dat aanzet tot actie
    Zelf wil je direct zien hoe het ervoor staat met je kennis en ervaring. Leerdoelen en de daaruit voortvloeiende leermomenten zijn direct zichtbaar. Inzicht in de voortgang per doel stimuleert je om verder te leren, mogelijk ondersteund met gamificationprincipes. Het tonen van goede resultaten van medestudenten geeft een extra boost in het studiegedrag door sociale overtuigingskracht.

  2. Highlights overzichtelijk gepresenteerd in een etalage 
    Je potentiële werkgever stuur je niet zomaar je portfolio. Deze hoeft  immers niet alles van je te weten. Wel kun je gemakkelijk elementen uit je portfolio delen door ze in een soort “etalage” te zetten. Bijvoorbeeld relevante onderdelen toegespitst op de vacature waarvoor je in aanmerking komt.
    Tijdens een opleiding is dit de plaats waar je jouw resultaat of invulling van een opdracht presenteert. Misschien heb je een introductievideo of een fotoserie om je vorderingen toe te lichten. Met één druk op de knop is de hele dialoog en leerervaring rond de opdracht in beeld te brengen als een Facebook-timeline.

  3. Gestandaardiseerd
    Het digitaal portfolio kent alle bestaande opleidingen en kan deze ook op waarde inschatten. Dat is handig voor werkgevers die zelf niet over de expertise beschikken om een optelsom te maken van alle (deel)opleidingen van de sollicitant. De standaardisatie is ook verwerkt in een portfolio-API waarmee allerlei koppelingen met andere systemen mogelijk zijn in twee richtingen: toevoegen van zaken aan het portfolio en uitlezen van informatie van buiten het portfolio.

  4. Vindbaar 
    De partij die het portfolio faciliteert zorgt ervoor dat de eigenaar gevonden wordt, afhankelijk van de levensfase waarin hij zich bevindt. Hierdoor krijgen portfolio-eigenaren gemakkelijk vervolgstappen in hun carrière aangeboden: stageplaatsen, afstudeeropdrachten, vacatures, vervolgopleidingen, bijscholing, etc. Ook biedt dit de mogelijkheid voor studenten om elkaar te vinden en samen te werken in specifieke kennisgebieden of projecten.

  5. Professionele en persoonlijke uitstraling
    Net als Facebook en LinkedIn heeft het portfolio een heldere uniforme uitstraling qua lay-out en structuur. Het portfolio wordt persoonlijk door de invulling van leerdoelen, scores en ervaringen.

  6. Uniform en vergelijkbaar
    Door portfolio’s uniform op te bouwen kunnen ze gemakkelijk worden gebruikt en vergeleken. Als je er één hebt doorgebladerd, dan weet je hoe ze allemaal werken. Handig voor werkgevers én beoordelaars.

Als PDP’s de nieuwe standaard zijn, dan ontstaan ook vele nieuwe mogelijkheden. Leuk om daarover te filosoferen, een paar ideeën:

  • Het aanbieden van relevante leerkansen door onderwijsproviders.
  • Richting geven aan het onderwijs door langetermijneffecten te meten.
  • Gesponsorde High-techcursussen.
  • Gerichte assessments door toegang tot gehele portfolio.

Wie grijpt de kans?

Beoordeling is een grote kracht van onderwijsinstellingen. Verenigen zij de krachten om dit mogelijk te maken? Of lopen digitale duizendpoten als Google, LinkedIn of Facebook hiermee weg? Wij denken er graag over mee

 

Marcel de Jong

Sinds 2010 werkt Marcel bij Estate in digitale designprojecten aan strategie, concept, interactie en vorm. Voor een optimaal effect denkt hij graag mee over de manier waarop wordt samengewerkt met klanten en collega's.

Reacties ()